Oxygen waa sun kuu dileysa si tartiib tartiib ah.
Oxygen waa neefta nolosha, balse sidoo kale waa hadhka geerida oo aamusnaan ku dhex socda jirkeena. Waa sheyga ugu nadiifsan ee aynu u baahan nahay, isla markaana waa sunta ugu gaabiska badan ee naga gubta unug markiiba.
Marka aad neefsato, waxaad u malaynaysaa in ay kugu soo gashay in aad ku noolaato. Taasi waa run, balse sidoo kale waa bilowgii dhaawac aan la dareemi karin. Unug kasta oo oxygen isticmaala si uu u noolaado, wuxuu sidoo kale soo saaraa burburkiisa — waxa loo yaqaanno oxidative stress. Waa dagaal aan dhammaad lahayn oo dhex mara nolosha iyo dhimashada, gudaha hal neef.
Xiddigaha cirka jira iyo jirkaaga labaduba waxaa maamula hal xeer: marka tamar la abuuro, wax baa la tuuraa. Qorraxdu way gubataa si ay iftiin u bixiso; adiguna waad gubataa si aad u noolaato. Oxygen waa holacda nolosha, balse holac kasta wuxuu leeyahay dambas. Dambaskaas waa daalka jirka, gabowga, iyo dhaawaca unugyada oo aayar-aayar isu uruuriya ilaa uu noqdo “waayeel” la arki karo, inkastoo uu bilaabmay markii ugu horreeyay ee aad neefta billowday.
Oxygen waa mid ka mid ah caddaaladaha qarsoon ee Rabbaaniga ah: wuxuu na siiyay nolol, balse wuxuu xad u dhigay waqtigeeda. Si uu unuggu u noolaado, waa inuu isticmaalaa waxa ugu nadiifsan ee jirta — laakiin nadiifnimadaas lafteedu waa mid gubta. Sida biyaha badaha oo kale, waxay na quudiyaan, laakiin haddii ay xad dhaafaan, way ina hafiyaan.
Nolosha lafteedu waa isku dheelitirnaanta u dhexeysa isticmaalka iyo ilaalinta, neefsiga iyo daalka. Jirkaagu wuxuu leeyahay difaac; wuxuu sameeyaa antioxidants si uu uga hortago burburka oxygen keeno, laakiin ma guuleysto weligiis — wuxuu oo keliya dib u dhigaa waqtiga. Waa dagaal xasilloon oo aan guuleyste lahayn.
Oxygen waa casharka ugu weyn ee Eebbe inoogu qoray jirkeena — in nolosha iyo dhimashadu aysan ahayn laba shay oo kala fog, balse ay yihiin laba wejiba oo midba midka kale ku dhex jiro. In neefta aad qaadato ay tahay nolol, iyo isla neeftaas ay tahay qayb ka mid ah dhimashadaada.
Koonku wuxuu ku socdaa isku dheelitirnaan: waxa gubta ayaa iftiimiya, waxa iftiimaana waa la gubaa. Waxaa laga yaabaa in tani ay tahay xisaabta Alle ee ugu muuqata — in nolol walba lagu xadido gubashada nolosheeda lafteeda.
Marka la yiraahdo “oxygen kills us slowly,” waa in la fahmaa: ma aha ciqaab, waa caddaalad. Waa sida Alle u dhigay in waxa na noolaa ay u noqdaan kuwo leh miisaan, xad, iyo waqti. In noloshu aanay ahayn hanti aan dhammaad lahayn, balse ay tahay iftiin ku kooban muddada uu gubanaayo.
Nolol oxygen la’aan waa dhimasho degdeg ah; nolol oxygen ah waa dhimasho tartiib tartiib ah. Labaduba waa qaddar. Waxa keliya ee ka dhex muuqda waa xikmad — in neefta aad qaadato aysan kaliya ahayn hawo, balse ay tahay xusuusin aamusan oo ah in noloshu ay tahay dhimbiil gubanaysa, oo mar kasta u dhow in ay damto, haddana ay tahay iftiinka ugu quruxda badan ee abid jira.
— Sharafdin Yusuf